نکاتی در باب موسسات و تشکیلات غیر تجاری

علاوه بر شرکت هایی که به کار تجارت می پردازند تشکیلات غیر تجاری هستند که با هدف های علمی و ادبی و خیریه به وجود می آیند.ثبت کریم خان در این مقاله در خصوص این تشکیلات صحبت می کند.

طبق ماده ۱ آیین نامه اصلاحی ثبت تشکیلات و موسسات غیرتجاری مصوب ۱۳۳۷ : ” مقصود از تشکیلات و موسسات غیرتجاری قانون تجارت، کلیه تشکیلات و موسساتی است که برای مقاصد غیرتجاری از قبیل امور علمی یا ادبی یا امور خیریه و امثال آن تشکیل می شود اعم از آنکه موسسین و تشکیل دهندگان قصد انتفاع داشته یا نداشته باشند ” .

 

تشکیلات غیر تجاری مزبور می توانند عناوینی از قبیل انجمن ، کانون یا بنگاه و امثال آن اختیار نمایند ولی اتخاذ عناوینی که اختصاص به تشکیلات دولتی و کشوری دارد از طرف یان موسسات ممکن نخواهد بود.

براساس ماده ۲ آیین نامه اصلاحی ثبت تشکیلات و موسسات غیرتجاری تصویب شده در سال ۱۳۳۷ تشکیلات و موسسات نامبرده از دیدگاه انطباق با مقررات این آیین نامه به دو بخش تقسیم می شوند :

  • الف) موسساتی که با جلب منافع و تقسیم آن بین اعضاء خود تشکیل نشده باشد. این موسسات موسسات غیرانتفاعی نامیده می شوند . از جمله این موسسه می توان به موسسات خیریه و انجمن های اسلامی و تخصصی و احزاب و صندوق های قرض الحسنه و گروه های سیاسی اشاره نمود.
  • ب) موسساتی که با هدف جلب منافع مادی و تقسیم منافع مزبور بین اعضاء خود یا غیر تشکیل شده باشد از جمله موسساتی که هدفشان ارائه خدمات شهری از قبیل نظافت و فضای سبز است.

حداقل شرکا موسسات غیرتجاری نباید کمتر از دو نفر باشد و برای سرمایه اندازه معینی مقرر نشده است. موسسات غیرتجاری مثل شرکت های تجاری باید ثبت شوند. در خصوص مجوز ثبت موسسات غیرتجاری ، باید نکات زیر را در نظر بگیرید:

  1. در موسسات غیرتجاری که هدفشان جلب منافع مادی است موسسین میبایست بعد از ثبت موسسه نسبت مجوز فعالیت بگیرند.
  2. در موسسات غیرتجاری که هدفشان غیرانتفاعی است باید هنگام تقاضای ثبت توسط اداره ثبت شرکت ها مراتب از اداره کل اطلاعات نیروی انتظامی استعلام گردد و پس از دریافت پاسخ مثبت، ثبت شود.

از مجموع مقررات مربوط می توان عناصر و خصوصیات موسسات و تشکیلات غیرتجاری را چنین برشمرد :

  1. ماده ۵۸۴ قانون تجارت مقرر می دارد : ” تشکیلات و مؤسساتی که برای مقاصد غیر تجارتی تأسیس شده یا بشوند از تاریخ ثبت در دفتر ثبت مخصوصی که وزارت عدلیه معین‌ خواهد کرد شخصیت حقوقی پیدا می ‌کنند.”
  2. مقاصد موسسات و تشکیلات غیرتجاری ممکن است علمی، ادبی ، هنری ، ورزشی یا امور خیریه و نیکوکاری یا امور تفریحی یا امور فنی ، امور حقوقی و … باشد.
  3. شخصیت حقوقی موسسه و تشکیلات غیرتجاری نمی تواند کمکی به فعالیت سیاسی و این قبیل تشکل ها کند.
  4. موسسات و تشکیلات غیرتجاری، واحدهای سازمانی دولتی نیستند بلکه مجامع مردمی هستند.
  5. موسسات و تشکیلات غیرتجاری ممکن است تحت عناوینی از قبیل انجمن، باشگاه ، بنگاه ، بنیاد ، جمعیت ، کانون ، مجمع ، موسسه و امثالهم باشد.
  6. موسسات و تشکیلات تجاری دو بخش هستند : یک بخش نمی توانند در فعالیت های تجاری و صنفی و انتفاعی برای تقسیم منافع بین اعضای تشکیل دهنده آن مشارکت کنند و در صورتی که انتفاعی هم داشته باشند برای تامین هزینه های نگاهداری موسسه و خودگردانی آن ها می باشد. بخش دیگر ممکن است مقصود از تشکیل، جلب منافع مادی و تقسیم منافع یاد شده بین اعضای خود یا اشخاص غیر باشد. بدون این که فعالیت آن ها عنوان فعالیت های تجاری یا صنفی داشته باشد.
  7. موسسات و تشکیلات غیرتجاری، اساسنامه ای با امضای موسسین دارد که توسط مجمع عمومی تصویب شده است و تاسیس و اداره و انحلال و تصفیه امور موسسات یاد شده حسب مورد براساس اساسنامه یا حکم دادگاه ذیصلاح صورت می گیرد.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *